Kwas hialuronowy a hialuronian sodu – masa cząsteczkowa i nazwy w składzie INCI

Czym jest kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy to długa, łańcuchowa cząsteczka cukrowa (polisacharyd), która naturalnie występuje w organizmie, także w skórze. Jest tam składnikiem substancji między komórkami i wiąże wodę. Właśnie ta zdolność sprawiła, że stał się jednym z najbardziej znanych humektantów w pielęgnacji.

Surowiec kosmetyczny wytwarza się dziś najczęściej w procesie fermentacji bakteryjnej, a nie z tkanek zwierzęcych. W kosmetyku działa głównie na powierzchni i w górnych warstwach naskórka: pomaga skórze zatrzymać wodę i nadaje serum charakterystyczną gładką, lekko śliską konsystencję.

Kwas czy sól – jak to wygląda w składzie

Najczęściej na liście INCI nie zobaczysz Hyaluronic Acid, tylko Sodium Hyaluronate, czyli sól sodową kwasu hialuronowego. W wodzie kwas i jego sole zachowują się bardzo podobnie, a sól łatwiej wprowadzić do wodnej formuły. Dlatego producenci często jej używają, nawet jeśli na froncie piszą „kwas hialuronowy”. Rzadziej spotkasz Potassium Hyaluronate – sól potasową.

Pozostali członkowie rodziny to formy modyfikowane. Hydrolyzed Hyaluronic Acid i Hydrolyzed Sodium Hyaluronate to cząsteczki pocięte na krótsze fragmenty. Sodium Acetylated Hyaluronate ma przyłączone grupy acetylowe, które czynią go nieco bardziej „przyjaznym” tłuszczom. Sodium Hyaluronate Crosspolymer to usieciowana struktura tworząca żel, która zostaje raczej na powierzchni skóry.

Dlaczego liczy się masa cząsteczkowa

Kwas hialuronowy nie ma jednego rozmiaru. Ta sama nazwa INCI – Sodium Hyaluronate – może oznaczać łańcuchy o bardzo różnej długości. Opisuje się je masą cząsteczkową w daltonach (Da) lub kilodaltonach (kDa). Formy wielkocząsteczkowe tworzą na skórze film i dają wyczuwalne wygładzenie. Formy niskocząsteczkowe i hydrolizowane są mniejsze i, jak się je opisuje, docierają głębiej w górne warstwy naskórka.

Badania sugerują też, że fragmenty różnej wielkości mogą działać w skórze inaczej – to wciąż temat aktywnych prac naukowych. Z punktu widzenia użytkownika wniosek jest prostszy: wielkość cząsteczki wpływa na odczucie i na to, gdzie składnik zostaje, ale „większy” czy „mniejszy” nie znaczy automatycznie „lepszy”.

Serum z „kilkoma rodzajami” kwasu

Wiele serum reklamuje kilka mas cząsteczkowych naraz. W składzie zwykle widać to jako kilka pozycji obok siebie, np. Sodium Hyaluronate, Hydrolyzed Sodium Hyaluronate i Sodium Hyaluronate Crosspolymer. Bywa jednak, że jedna pozycja kryje gotową mieszankę różnych frakcji od producenta surowca – liczba pozycji w INCI nie zawsze odpowiada liczbie „rodzajów” z reklamy.

Hialuroniany prawie zawsze występują razem z innymi humektantami: Glycerin, Propanediol, Butylene Glycol, Betaine czy Sodium PCA. To one, w wyższych stężeniach, wykonują dużą część pracy przy wiązaniu wody.

Ile kwasu jest w butelce

Hialuroniany działają już w małych ilościach i mocno zagęszczają wodę, więc dodaje się ich niewiele. Duża liczba na opakowaniu, np. „2% kwasu hialuronowego”, może dotyczyć gotowego roztworu lub mieszanki, a nie czystej substancji – co dokładnie oznacza, zależy od marki.

Kwas hialuronowy ma opinię składnika, który w bardzo suchym powietrzu „wyciąga wodę ze skóry”. Czy ma to praktyczne znaczenie, jest przedmiotem dyskusji. Formuły i tak łączą humektanty z emolientami lub okluzją, a jeśli po serum czujesz ściągnięcie, prostym rozwiązaniem jest bogatszy krem na wierzch.

Serum to nie wypełniacz

Wypełniacze z kwasem hialuronowym podawane w gabinetach medycyny estetycznej nie są kosmetykami. Podlegają innym przepisom i podają je wykwalifikowane osoby. Serum czy krem z Sodium Hyaluronate działa na powierzchni skóry i nie da się go porównać z iniekcją.

Kwas hialuronowy w kosmetykach jest zwykle dobrze tolerowany. Jeśli produkt wywołuje reakcję, przyczyną może być inny składnik, np. kompozycja zapachowa czy konserwant. Gdy podrażnienie się utrzymuje, warto zapytać farmaceutę lub lekarza.

Czego nie powie etykieta

Lista INCI pokazuje, jakie formy kwasu hialuronowego są w produkcie, ale nie ich masę cząsteczkową, pochodzenie ani stężenie. Dwa kosmetyki z samym Sodium Hyaluronate w składzie mogą zawierać zupełnie różne gatunki tej samej substancji.

Miejsce na liście to w najlepszym razie wskazówka: hialuroniany są zwykle poniżej 1%, a tam kolejność jest dowolna. Oceniaj kosmetyk po całej formule i reakcji własnej skóry, a nie po jednym „gwiazdorskim” składniku.