Oleje roślinne w kosmetykach: jak czytać łacińskie nazwy INCI (argan, jojoba, migdał, słonecznik i inne)

Jak nazywa się składniki roślinne

Nazwy INCI składników roślinnych tworzy się według prostego schematu: łaciński rodzaj i gatunek rośliny, potem użyta część rośliny, na końcu rodzaj składnika. Olej arganowy to Argania Spinosa Kernel Oil, słonecznikowy – Helianthus Annuus Seed Oil, a oliwa – Olea Europaea Fruit Oil, bo tłoczy się ją z owocu. Ten sam zapis obowiązuje w całej UE, więc skład przeczytasz bez względu na kraj zakupu.

Nie każda nazwa zawiera część rośliny. Niektóre starsze, utrwalone nazwy ją pomijają, np. Prunus Amygdalus Dulcis Oil (olej ze słodkich migdałów), Persea Gratissima Oil (awokado) czy Cocos Nucifera Oil (kokos). Liczy się ostatnie słowo: Oil to olej tłusty, Extract – ekstrakt przygotowany z użyciem rozpuszczalnika, np. wody, gliceryny lub alkoholu, Butter – tłuszcz stały, a Unsaponifiables – frakcja oleju niebędąca kwasami tłuszczowymi.

Słownik najpopularniejszych olejów

Argania Spinosa Kernel Oil – arganowy. Simmondsia Chinensis Seed Oil – jojoba. Prunus Amygdalus Dulcis Oil – ze słodkich migdałów. Prunus Armeniaca Kernel Oil – z pestek moreli. Helianthus Annuus Seed Oil – słonecznikowy. Olea Europaea Fruit Oil – oliwa. Vitis Vinifera Seed Oil – z pestek winogron. Ricinus Communis Seed Oil – rycynowy. Persea Gratissima Oil – z awokado. Sesamum Indicum Seed Oil – sezamowy. Linum Usitatissimum Seed Oil – lniany.

Olej z dzikiej róży może występować jako Rosa Canina Fruit Oil albo Rosa Rubiginosa Seed Oil, zależnie od gatunku i użytej części. Makadamia to Macadamia Integrifolia Seed Oil lub Macadamia Ternifolia Seed Oil, a wiesiołek – Oenothera Biennis Oil. Znajomość kilku nazw rodzajowych – Prunus, Rosa, Helianthus, Olea – pozwala rozszyfrować wiele kolejnych.

Jojoba i olej rycynowy: dwa wyjątki

Większość olejów roślinnych to triglicerydy – gliceryna połączona z trzema kwasami tłuszczowymi. Jojoba jest wyjątkiem: chemicznie to płynny wosk złożony z estrów długołańcuchowych kwasów i alkoholi tłuszczowych. Dzięki temu jest bardzo odporna na utlenianie i lekka, nietłusta w odczuciu. Natomiast Jojoba Esters to pochodne oleju jojoba, stosowane np. jako emolienty lub – w formie kuleczek – jako drobinki złuszczające.

Olej rycynowy, Ricinus Communis Seed Oil, zawiera głównie jeden nietypowy kwas – rycynolowy – dlatego jest gęsty i lepki. Ceni się go w pomadkach i błyszczykach za połysk i dobre rozprowadzanie pigmentów. Hydrogenated Castor Oil to twardy wosk, a PEG-40 Hydrogenated Castor Oil – solubilizator: trzy składniki z tej samej rośliny o zupełnie różnych zadaniach.

Co mówi profil kwasów tłuszczowych

Oleje roślinne różnią się dominującymi kwasami tłuszczowymi. Oliwa, olej migdałowy i z awokado są bogate w kwas oleinowy (jednonienasycony) i w odczuciu bardziej odżywcze. Standardowy olej słonecznikowy, z pestek winogron i z dzikiej róży są bogate w kwas linolowy (wielonienasycony) i często opisuje się je jako lżejsze. Olej z dzikiej róży i lniany zawierają też kwas alfa-linolenowy. Arganowy plasuje się pośrodku, ze sporą ilością zarówno kwasu oleinowego, jak i linolowego.

Im więcej kwasów wielonienasyconych, tym szybciej olej zwykle jełczeje. Dlatego oleje takie jak z dzikiej róży czy lniany często występują razem z Tocopherol (witaminą E) lub innymi przeciwutleniaczami. Istnieje też wysokooleinowy olej słonecznikowy z odmian hodowanych dla stabilności – w INCI to Helianthus Annuus Hybrid Oil.

Oleje roślinne a olejki eteryczne

Tłuste oleje roślinne i olejki eteryczne to zupełnie różne składniki. Olejki eteryczne to lotne, pachnące mieszaniny otrzymywane głównie przez destylację, a w przypadku skórki cytrusów – przez tłoczenie na zimno. Ich nazwy INCI często odnoszą się do liścia, kwiatu lub skórki, np. Lavandula Angustifolia Oil czy Citrus Aurantium Dulcis Peel Oil, i mogą zawierać alergeny zapachowe, które powyżej określonych stężeń trzeba deklarować.

Olej tłusty, np. słonecznikowy czy arganowy, nie jest składnikiem zapachowym. Gdy w składzie są oba typy, olej tłusty stoi zwykle wyżej, a olejek eteryczny bliżej końca, obok alergenów zapachowych jak Linalool czy Limonene. Olejkom eterycznym poświęciliśmy osobny poradnik.

Czego nie powie etykieta

Nazwa INCI nie zdradza, czy olej jest tłoczony na zimno czy rafinowany, nierafinowany czy dezodoryzowany, ekologiczny czy konwencjonalny, ani skąd pochodzi. Dwa produkty z Argania Spinosa Kernel Oil w składzie mogą zawierać argan o zupełnie innej jakości i w innej ilości.

Nazwy marketingowe typu „złoty eliksir arganowy” nie muszą odpowiadać składowi – prawną deklaracją jest lista INCI. Oleje z orzechów i nasion mogą mieć znaczenie przy alergiach pokarmowych, a olej migdałowy pochodzi z orzecha. Jeśli masz alergię, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim sięgniesz po takie kosmetyki.