SLS czy SLES i inne środki myjące – co myje w szamponie

Jak działają środki myjące

Środki powierzchniowo czynne (surfaktanty) pozwalają wodzie usuwać ze skóry i włosów tłuszcz i brud. Jeden koniec cząsteczki „lubi” wodę, drugi tłuszcz, więc otaczają zanieczyszczenia i spłukują je. Opierają się na nich szampony, żele pod prysznic, żele do twarzy i pasty do zębów.

Większość produktów łączy główny środek myjący z jednym lub dwoma dodatkowymi. O tym, czy produkt jest łagodny, czy mocno odtłuszcza, decyduje ich połączenie, stężenie i pozostałe składniki.

SLS i SLES to nie to samo

Sodium Lauryl Sulfate (SLS) to mocny, tani anionowy środek myjący, który dużo się pieni. W badaniach przy dłuższym kontakcie wywołuje podrażnienia, dlatego stosuje się go w produktach spłukiwanych.

Sodium Laureth Sulfate (SLES) to SLS poddany etoksylacji – dzięki temu jest łagodniejszy dla skóry w podobnym stężeniu. Nazwy różnią się dwiema literami, więc warto czytać uważnie. Bliskimi krewnymi są Ammonium Lauryl Sulfate i Ammonium Laureth Sulfate.

Czy siarczany szkodzą?

Ani SLS, ani SLES nie są w kosmetykach w UE zakazane. W produktach spłukiwanych kontakt ze skórą jest krótki. Osoby z bardzo suchą, wrażliwą lub atopową skórą mogą jednak uznać myjadła z siarczanami za zbyt wysuszające i wybierać łagodniejsze.

W przypadku składników etoksylowanych, takich jak SLES, producenci kontrolują śladowe zanieczyszczenia powstające przy produkcji – uwzględnia to ocena bezpieczeństwa produktu.

Łagodniejsze alternatywy

Amfoteryczne środki myjące, np. Cocamidopropyl Betaine, często dodaje się, by złagodzić układ z siarczanami i wzmocnić pianę. Niejonowe glukozydy na bazie cukrów – Coco-Glucoside, Decyl Glucoside, Lauryl Glucoside – są typowe dla delikatnych płynów i kosmetyków dla dzieci.

Środki na bazie aminokwasów i izetioniany – Sodium Cocoyl Isethionate, Sodium Lauroyl Sarcosinate, Sodium Cocoyl Glutamate, Sodium Methyl Cocoyl Taurate – królują w szamponach „bez siarczanów” i kostkach syndetowych.

Co znaczy „bez siarczanów”

„Bez siarczanów” zwykle oznacza brak SLS, SLES i laurylo-/laurethsiarczanu amonu. Nie oznacza braku mocnych środków myjących – niektóre sulfoniany, np. Sodium C14-16 Olefin Sulfonate, też myją bardzo skutecznie.

Szampon bez siarczanów może być dobrym wyborem dla włosów farbowanych lub suchych, ale łagodność zawsze zależy od całej formuły.

Jak czytać skład myjadła

Po Aqua zwykle stoi główny środek myjący. Dalej środki pomocnicze, zagęstniki (Sodium Chloride często zagęszcza układy z siarczanami), odżywki – np. Polyquaternium-10 czy Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride – kompozycja zapachowa i konserwanty.

Piana nie jest miarą siły mycia: wiele łagodnych formuł pieni się słabiej, a niektóre składniki „spieniające” niewiele dodają do mycia.

Czego nie powie etykieta

Skład pokazuje, jakich środków myjących użyto, ale nie ich ilości ani pH produktu – a to ma znaczenie dla odczucia na skórze. Jeśli myjadło zostawia uczucie ściągnięcia lub swędzenie, spróbuj innego układu środków myjących; gdy podrażnienie nie mija, porozmawiaj z farmaceutą lub dermatologiem.