Ceramiden en de huidbarrière: zo lees je het etiket
Wat ceramiden zijn, hoe hun INCI-namen zijn opgebouwd en waarom ze vaak samen met cholesterol en vetzuren voorkomen.
Bijgewerkt: 6 november 2026 · Gecontroleerd door: Kamil Pyziak
Wat de huidbarrière is
De buitenste laag van de huid, het stratum corneum, wordt vaak vergeleken met een bakstenen muur: afgeplatte cellen zijn de stenen en een mengsel van lipiden vult de ruimte ertussen. Ceramiden vormen een groot deel van die lipiden, samen met cholesterol en vrije vetzuren.
Raakt de lipidenlaag verstoord – door agressief reinigen, zeer droge lucht of sommige huidaandoeningen – dan kan de huid makkelijker water verliezen en strak of ruw aanvoelen.
Namen van ceramiden op het etiket
Ceramiden hebben INCI-namen die uit letters bestaan, zoals ceramide NP, ceramide AP, ceramide EOP, ceramide NS of ceramide AS. De letters beschrijven de chemische bouwstenen: het type vetzuur en het type sfingoïde base. Op oudere etiketten werden in plaats daarvan nummers gebruikt, bijvoorbeeld ceramide 3 voor ceramide NP.
Verwante ingrediënten zijn onder meer phytosphingosine en sfingolipiden. Sommige producten gebruiken ook “pseudoceramiden” – synthetische lipiden die zijn ontworpen om zich vergelijkbaar te gedragen – met hun eigen INCI-namen.
Waarom ze samen met cholesterol en vetzuren voorkomen
Omdat de natuurlijke barrièrelipiden een mengsel zijn, combineren veel barrièrecrèmes ceramiden met cholesterol en vetzuren zoals stearinezuur of linolzuur. Fabrikanten spreken vaak van een “fysiologische verhouding” van deze lipiden.
De INCI-lijst laat zien welke van deze ingrediënten aanwezig zijn, maar niet in welke verhoudingen, dus een claim over de verhouding kun je niet alleen aan de hand van het etiket controleren.
Waar ceramiden op de lijst staan
Ceramiden zijn duur en worden meestal in lage concentraties gebruikt, daarom staan ze vaak onderaan de ingrediëntenlijst, soms na de conserveermiddelen. Dat betekent niet dat ze geen rol spelen – maar wel dat een product dat naar ceramiden is genoemd er maar kleine hoeveelheden van kan bevatten.
Ceramiden worden vaak geleverd als onderdeel van een kant-en-klaar complex; daarom kunnen meerdere ceramiden, cholesterol, phytosphingosine en een emulgator samen als blok verschijnen.
Andere ingrediënten die de barrière ondersteunen
Barrièrecrèmes bevatten vaak ook humectanten zoals glycerine of sodium PCA, emollientia zoals squalaan of plantaardige oliën, en ingrediënten zoals niacinamide of panthenol.
Een milde reiniger is net zo belangrijk als de crème. Sterke surfactanten en zeer heet water kunnen lipiden van het huidoppervlak verwijderen.
Wat het etiket je niet vertelt
Het etiket toont geen concentraties, geen verhouding van de lipiden en ook niet of een product is getest op een huid zoals de jouwe. Is je huid aanhoudend droog, rood of jeukerig, dan kan een dermatoloog vaststellen of het om een verzorgingskwestie gaat of om een huidaandoening die behandeling nodig heeft.