Comedogene ingrediënten: wat de scores van 0 tot 5 echt betekenen
Tabellen met comedogeniciteitsscores beoordelen oliën en esters van 0 tot 5 en worden online veel gedeeld. Waar deze getallen vandaan komen, waarom ze elkaar vaak tegenspreken en waarom één score weinig zegt over een eindproduct.
Bijgewerkt: 6 november 2026 · Gecontroleerd door: Kamil Pyziak
Wat “comedogeen” betekent
Een comedo is een verstopte haarzakje – een mee-eter of een wit puistje. Een ingrediënt heet comedogeen als is waargenomen dat het onder bepaalde testomstandigheden de vorming van comedonen bevordert. “Niet-comedogeen” op een product is een claim dat het eindproduct zo is geformuleerd, en idealiter getest, dat het de poriën niet verstopt.
Mensen met een vette of tot onzuiverheden neigende huid leggen ingrediëntenlijsten vaak naast comedogeniciteitstabellen. Dat is begrijpelijk, maar deze tabellen zijn veel minder nauwkeurig dan hun nette getallen doen vermoeden.
Waar de schalen van 0 tot 5 vandaan komen
De meeste tabellen die online rondgaan, gaan terug op studies uit de jaren 1970 en 1980 die het konijnenoormodel gebruikten: een grondstof werd herhaaldelijk op de binnenkant van het oor van een konijn aangebracht en de veranderingen in de haarzakjes die daardoor ontstonden, werden beoordeeld, vaak op een schaal van 0 (geen) tot 5 (ernstig). Sommige latere onderzoeken gebruikten tests op de menselijke huid, bijvoorbeeld op de bovenrug.
Het konijnenoor staat erom bekend dat het reactiever is dan de menselijke gezichtshuid, dus het kan materialen aanwijzen die bij echt gebruik geen problemen geven. Veel ingrediënten werden onverdund getest of in concentraties die veel hoger waren dan in een crème, en de test zei niets over hoe het materiaal zich in een volledige formule gedraagt.
Waarom tabellen elkaar tegenspreken
Vergelijk je meerdere tabellen, dan zie je hetzelfde ingrediënt in de ene met 1 en in de andere met 4 beoordeeld. Redenen zijn onder meer verschillende testmethoden en concentraties, verschillende kwaliteiten grondstoffen en leveranciers, en het overnemen van getallen tussen lijsten zonder bronnen. Sommige waarden voor hele groepen ingrediënten zijn bovendien geëxtrapoleerd in plaats van gemeten.
Namen dragen bij aan de verwarring. “Kokosolie” in een tabel kan verwijzen naar Cocos Nucifera Oil, maar afgeleide ingrediënten zoals Caprylic/Capric Triglyceride of Coco-Caprylate/Caprate, die uit vetzuren van kokos of palm worden gemaakt, zijn andere stoffen met andere eigenschappen. Een score voor het ene kan niet zomaar op de andere worden overgezet.
Ingrediënten die vaak hoog scoren – en waarom de context ertoe doet
Ingrediënten die vaak met hogere scores verschijnen, zijn onder meer Isopropyl Myristate, Isopropyl Palmitate, Myristyl Myristate, Laureth-4, Cocos Nucifera Oil en cacaoboter (Theobroma Cacao Seed Butter). Ingrediënten die vaak laag scoren, zijn onder meer Squalane, Caprylic/Capric Triglyceride en, in veel tabellen, Paraffinum Liquidum – al verschillen de meningen over minerale olie ook tussen bronnen.
In een eindproduct spelen de concentratie, de andere ingrediënten, de manier van gebruik (afspoelen of laten intrekken) en de individuele huid allemaal een rol. Een ingrediënt met een hoge score in een lage concentratie in een reiniger die wordt afgespoeld, is een heel andere situatie dan hetzelfde ingrediënt als hoofdbestanddeel van een gezichtsolie.
De INCI-lijst verstandig gebruiken
Heb je gemerkt dat bepaalde producten steeds weer tot puistjes leiden, vergelijk dan hun INCI-lijsten en zoek naar gedeelde ingrediënten, vooral onder de eerste tien of zo, waar het grootste deel van de formule zit. Dit persoonlijke patroon zegt meestal meer dan welke algemene tabel ook.
Een claim “niet-comedogeen” moet volgens de EU-regels waarheidsgetrouw zijn en door bewijs worden onderbouwd, maar het etiket zegt niet hoe en hoe lang het is getest. Zie het als één stukje informatie, niet als een garantie.
Wat het etiket je niet vertelt
Een INCI-lijst kan niet voorspellen of een product op jouw huid puistjes zal veroorzaken. Hij toont geen concentraties, kwaliteit van de grondstof of resultaten van tests, en comedogeniciteitsscores zijn nooit ontworpen om eindproducten te beoordelen.
Puistjes hebben veel oorzaken, waaronder hormonen, erfelijkheid, medicatie en huidaandoeningen zoals acne. Heb je vaak, pijnlijke of littekens nalatende puistjes, praat dan met een apotheker of dermatoloog in plaats van op ingrediëntentabellen te vertrouwen.