Etherische oliën in cosmetica: INCI-namen, allergenen en hoe je ze leest
Lavendel, tea tree, sinaasappelschil, pepermunt: etherische oliën staan op INCI-lijsten onder Latijnse botanische namen, vaak gevolgd door namen van allergenen. Zo werkt de naamgeving en dit vertelt ze je – en dit niet.
Bijgewerkt: 6 november 2026 · Gecontroleerd door: Kamil Pyziak
Wat een etherische olie is
Een etherische olie is een geconcentreerd, vluchtig mengsel dat uit een plant wordt gewonnen, meestal door stoomdestillatie of, bij citrusschillen, door koude persing. Ondanks de naam is het geen vette olie zoals zonnebloem- of jojobaolie: het verdampt, ruikt sterk en bestaat uit tientallen of zelfs honderden afzonderlijke stoffen.
In cosmetica worden etherische oliën vooral voor de geur gebruikt, soms ook met andere functies die in CosIng staan, zoals “masking”, “tonic” of “skin conditioning”. Producten die “zonder parfum” vermelden maar etherische oliën bevatten, zijn niet geurloos: de oliën zijn een bron van geur.
Hoe etherische oliën in INCI worden benoemd
INCI-namen voor plantaardige materialen volgen een patroon: Latijns geslacht en soort, het deel van de plant en het soort materiaal. Lavandula Angustifolia Oil is lavendelolie; Melaleuca Alternifolia Leaf Oil is tea-tree-olie; Citrus Aurantium Dulcis Peel Oil is olie uit de schil van zoete sinaasappel; Mentha Piperita Oil is pepermuntolie; Rosmarinus Officinalis Leaf Oil is rozemarijnolie; Eucalyptus Globulus Leaf Oil is eucalyptusolie.
Let op dat je etherische oliën niet verwart met vette plantaardige oliën en extracten. Simmondsia Chinensis Seed Oil (jojoba) en Helianthus Annuus Seed Oil (zonnebloem) zijn vette oliën met weinig geur. Namen die op “Extract” of “Water” eindigen, beschrijven andere preparaten uit dezelfde plant, die al dan niet geurig kunnen zijn. De INCI-naam alleen verraadt niet altijd de productiemethode.
Waarom namen van allergenen na de oliën volgen
Veel etherische oliën bevatten van nature stoffen die volgens de EU-regels als geurallergenen gelden. Lavendelolie bevat linalool en linalylacetaat; sinaasappel- en citroenschilolie zijn rijk aan limoneen; kruidnagelolie bevat eugenol; rozen- en geraniumolie bevatten geraniol en citronellol. Overschrijden deze stoffen de drempels voor etikettering – 0.001% in leave-onproducten en 0.01% in producten die worden afgespoeld – dan moeten ze op het etiket worden vermeld, ongeacht hun herkomst.
Daarom kan er op een lijst staan: “… Lavandula Angustifolia Oil, Linalool, Limonene, Geraniol”. De allergenen worden niet apart toegevoegd; ze worden vermeld omdat ze deel uitmaken van de olie. Met Verordening (EU) 2023/1545 is de lijst van te etiketteren geurallergenen aanzienlijk uitgebreid, dus op nieuwere etiketten kun je meer van deze namen zien.
Oxidatie en versheid
Sommige geurstoffen in etherische oliën, met name limoneen en linalool, reageren na verloop van tijd met lucht. Van hun oxidatieproducten is bekend dat ze vaker contactallergie veroorzaken dan de verse stoffen. Fabrikanten voegen vaak antioxidanten zoals Tocopherol toe en gebruiken verpakkingen die het contact met lucht beperken.
Voor consumenten betekent dit dat de leeftijd en de bewaring van een product ertoe doen. Het symbool voor de houdbaarheid na opening (een open potje met een aantal maanden) geeft aan hoe lang een product na opening bedoeld is om te worden gebruikt; producten gesloten en uit de buurt van warmte en licht bewaren is verstandig.
Citrusoliën en licht
Sommige koudgeperste citrusoliën, vooral bergamot, kunnen furocoumarinen bevatten, stoffen die de huid gevoeliger voor zonlicht kunnen maken. De EU-regels beperken furocoumarinen in cosmetica, en leveranciers van geurstoffen bieden furocoumarinevrije kwaliteiten aan. De INCI-naam, zoals Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil, laat niet zien welke kwaliteit is gebruikt.
Staat er op het etiket van een product een waarschuwing over blootstelling aan de zon, volg die dan op. Betrouwbare informatie over een specifiek product komt van de fabrikant; de ingrediëntenlijst alleen kan die vraag niet beantwoorden.
Wat het etiket je niet vertelt
De INCI-lijst laat zien dat er een etherische olie aanwezig is, maar niet de hoeveelheid, het chemische profiel (dat varieert met plantenras, herkomst en oogst) of de verwerking. Allergenen worden alleen boven de drempels vermeld. “Natuurlijk”, “puur” of “biologisch” op de verpakking zegt niets over hoe goed je huid de olie zal verdragen.
Weet je dat je op een specifieke geurstof reageert, zoek dan naar de naam ervan in de lijst en ook naar oliën waarvan bekend is dat ze die bevatten. Een dermatoloog kan individuele triggers met plakproeven opsporen; vraag bij aanhoudende irritatie een apotheker of arts om advies.