Siliconen in haar- en huidverzorging: dimethicone, D4/D5/D6 en wat “siliconenvrij” betekent

Wat siliconen zijn

Siliconen zijn synthetische polymeren met een ruggengraat van silicium en zuurstof. In cosmetica zorgen ze voor glijvermogen, gladheid en glans, verminderen ze plakkerigheid en helpen ze andere ingrediënten zich te verspreiden. Ze komen veel voor in haarconditioners, serums, primers, foundations en zonnebrandmiddelen.

Verschillende siliconen gedragen zich heel verschillend: sommige zijn zwaar en langdurig, andere licht en vluchtig, en sommige zijn aangepast om in water oplosbaar te zijn of zich aan beschadigd haar te hechten.

Zo herken je ze op het etiket

De meeste namen van siliconen eindigen op “-methicone”, “-siloxane” of “-silane”, of bevatten “silicone”. Voorbeelden: Dimethicone, Dimethiconol, Amodimethicone, Phenyl Trimethicone, Cyclopentasiloxane, Cyclohexasiloxane en PEG-10 Dimethicone.

Namen met PEG of PPG, zoals PEG-10 Dimethicone, zijn siliconen die zijn aangepast om zich makkelijker met water te mengen. Amodimethicone is een gemodificeerde siliconen die wordt aangetrokken door beschadigde delen van het haar, daarom is het populair in conditioners.

Siliconen in haarverzorging

In haarproducten maken siliconen de cuticula glad, verminderen ze de wrijving bij het kammen, gaan ze pluis tegen en geven ze glans. Hittebeschermende sprays maken er vaak gebruik van om een film op het haaroppervlak te vormen.

Een veelgehoorde zorg is ophoping. In water oplosbare of vluchtige siliconen hopen zich zelden op, zwaardere wel, vooral bij fijn haar en milde reinigers. Of dat een probleem wordt, hangt af van je haar, je routine en de shampoo die je gebruikt.

Siliconen in huidverzorging en make-up

In crèmes en make-up geven siliconen een zijdezachte, poederachtige finish, laten ze foundations makkelijk glijden en maken ze zonnebrandmiddelen minder vettig. Dimethicone vormt ook een lichte beschermende film en staat in CosIng vermeld met huidbeschermende functies.

Siliconen worden over het algemeen goed verdragen. Of een product zwaar aanvoelt of de poriën verstopt, hangt af van de hele formule en niet alleen van siliconen.

De EU-beperking voor D4, D5 en D6

De cyclische siliconen octamethylcyclotetrasiloxaan (D4), decamethylcyclopentasiloxaan (D5) en dodecamethylcyclohexasiloxaan (D6) zijn in de EU beperkt vanwege milieuzorgen: ze zijn persistent en kunnen zich in het milieu ophopen. D4 en D5 waren al beperkt in producten die worden afgespoeld; Verordening (EU) 2024/1328 van de Commissie heeft de beperking uitgebreid naar leave-oncosmetica en andere producten, met overgangsperiodes.

Op cosmetica-etiketten staat D5 als Cyclopentasiloxane en D6 als Cyclohexasiloxane; Cyclomethicone is een mengsel van cyclische siliconen. Lineaire siliconen zoals Dimethicone vallen niet onder deze beperking. Voor de exacte reikwijdte en data, zie het onderdeel EU-regelgeving op de ingrediëntpagina’s.

Wat “siliconenvrij” betekent

“Siliconenvrij” betekent meestal dat er geen ingrediënt uit de siliconenfamilie in de formule zit. Zulke producten vervangen siliconen door plantaardige oliën, esters (bijvoorbeeld Coco-Caprylate/Caprate), vetalcoholen of natuurlijke polymeren. Ze zijn niet automatisch beter of slechter – ze gedragen zich gewoon anders.

Wil je een claim zelf controleren, zoek dan in de INCI-lijst naar “-methicone”, “-siloxane” en “-silane”. Onze checker markeert siliconen met hun functies, zodat je dat snel kunt doen.

Wat het etiket je niet vertelt

De lijst laat zien welke siliconen aanwezig zijn, maar niet hoeveel van elk of hoe ze zich op je haar of huid zullen gedragen. Twee producten met dimethicone kunnen totaal verschillend aanvoelen. Ga af op je eigen ervaring en zie “met siliconen” of “siliconenvrij” als informatie over de stijl van de formule, niet als oordeel over de kwaliteit.