SLS vs SLES en andere surfactanten: wat er reinigt in je shampoo
Sodium lauryl sulfate, sodium laureth sulfate, betaïnen, glucosiden, isethionaten – hoe reinigende ingrediënten verschillen en wat “sulfaatvrij” echt betekent.
Bijgewerkt: 6 november 2026 · Gecontroleerd door: Kamil Pyziak
Wat surfactanten doen
Surfactanten zijn de ingrediënten waarmee water vet en vuil van huid en haar kan losmaken. Het ene uiteinde van het molecuul houdt van water, het andere van vet, zodat ze vet kunnen omsluiten en wegspoelen. Shampoos, douchegels, gezichtsreinigers en tandpasta’s zijn er allemaal op gebaseerd.
De meeste producten combineren een hoofdsurfactant met een of twee secundaire. De combinatie, de concentratie en de overige ingrediënten bepalen hoe mild of hoe uitdrogend het product aanvoelt.
SLS en SLES zijn niet hetzelfde
Sodium Lauryl Sulfate (SLS) is een sterke, goedkope anionische surfactant die veel schuim geeft. Het staat erom bekend dat het de huid irriteert bij tests met langer contact, daarom wordt het gebruikt in producten die worden afgespoeld.
Sodium Laureth Sulfate (SLES) is SLS dat is geëthoxyleerd. Door die aanpassing is het bij vergelijkbare concentraties milder voor de huid dan SLS. De namen verschillen maar twee letters, dus het loont om goed te lezen. Ammonium Lauryl Sulfate en Ammonium Laureth Sulfate zijn naaste verwanten.
Zijn sulfaten schadelijk?
SLS noch SLES is verboden in cosmetica in de EU. Bij producten die worden afgespoeld, is het contact met de huid kort. Mensen met een zeer droge, gevoelige of tot eczeem neigende huid kunnen reinigers op basis van sulfaten toch te uitdrogend vinden en de voorkeur geven aan mildere alternatieven.
Bij geëthoxyleerde ingrediënten zoals SLES controleren fabrikanten sporen van onzuiverheden die tijdens de productie kunnen ontstaan; de veiligheidsbeoordeling van het product houdt daar rekening mee.
Mildere alternatieven
Amfotere surfactanten zoals Cocamidopropyl Betaine worden vaak toegevoegd om sulfaatsystemen milder te maken en het schuim te versterken. Surfactanten op suikerbasis (niet-ionisch) – Coco-Glucoside, Decyl Glucoside, Lauryl Glucoside – zijn gebruikelijk in milde wasproducten en babyproducten.
Surfactanten op basis van aminozuren en isethionaten, zoals Sodium Cocoyl Isethionate, Sodium Lauroyl Sarcosinate, Sodium Cocoyl Glutamate en Sodium Methyl Cocoyl Taurate, zijn populair in “sulfaatvrije” shampoos en syndetblokken.
Wat “sulfaatvrij” betekent
“Sulfaatvrij” betekent meestal: geen SLS, SLES of ammonium lauryl/laureth sulfate. Het betekent niet dat het product geen sterke surfactanten bevat – sommige sulfonaten, zoals Sodium C14-16 Olefin Sulfonate, reinigen ook zeer effectief.
Een sulfaatvrije shampoo kan een goede keuze zijn voor gekleurd of droog haar, maar hoe mild een product is, hangt altijd af van de hele formule.
Zo lees je de INCI van een reiniger
Na Aqua is het volgende ingrediënt meestal de hoofdsurfactant. Daarna volgen secundaire surfactanten, verdikkingsmiddelen (Sodium Chloride verdikt vaak sulfaatsystemen), conditioners zoals Polyquaternium-10 of Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride, parfum en conserveermiddelen.
Schuim is geen maatstaf voor reinigend vermogen: veel milde formules schuimen minder, en sommige schuimversterkers dragen weinig bij aan de reiniging.
Wat het etiket je niet vertelt
Het etiket toont welke surfactanten worden gebruikt, maar niet hun hoeveelheden of de pH van het product, terwijl die allebei bepalen hoe het aanvoelt. Voelt je huid na een reiniger strak of jeukerig aan, probeer dan een ander surfactantsysteem; houdt de irritatie aan, praat dan met een apotheker of dermatoloog.